Waarom webtaal geen reclametaal is

reclametaal_1112

Bron foto: Flickr Commons

Sinds een paar weken zijn we als Facebookgebruikers nergens ‘fan’ meer van. In plaats daarvan ‘vinden we dingen alleen nog maar leuk’. Dat terwijl er een wezenlijk onderscheid is tussen deze twee handelingen.

Vind ik leuk
Een van mijn vrienden heeft een leuke foto of link geplaatst, ik klik op de knop ‘vind ik leuk’ en mijn naam komt onder de betreffende foto te staan. Afhankelijk van mijn instellingen krijg ik al dan niet bericht over de mensen die na mij komen en commentaar leveren op de foto. Maar als ik wil, hoef ik na die ene klik nooit meer iets met die foto te maken te hebben.

Word fan
Fan worden is echter een andere zaak. Fan worden van iets worden, van een pagina dus, betekent dat de pagina in het overzicht komt te staan van mijn profielgegevens. Daarmee wordt de pagina een vast onderdeel van mijn identiteit. Daarnaast komen de updates van de pagina in mijn persoonlijke nieuwsstroom terecht, waardoor ik potentieel elke dag met de inhoud van deze pagina te maken kan krijgen. ‘Fan zijn’, kortom, verwijst naar een langdurige relatie, terwijl iets ‘leuk vinden’ meer overeenkomt met een one night stand.

Reclame: zelden letterlijk waar

Laagdrempelig webgedrag
Toch heeft Facebook de terminologie voor deze verschillende gedragingen gelijkgeschakeld. De reden? Laagdrempeligheid. Facebook kan een interessante marketingtool zijn voor bedrijven. Een fanbasis op een sociaal netwerk betekent in feite niets meer dan digitale mond-op-mond reclame, zonder dat je daar als bedrijf geld in hoeft te stoppen. Mensen worden fan van een pagina, reageren op de updates van je bedrijf of merk en verspreiden je naam daarmee binnen het netwerk van hun vrienden. Veel fans hebben is dus van cruciaal belang om als merk of bedrijf te profiteren van een sociaal netwerk. Om die reden heeft Facebook de drempel om fan te worden van een merk verlaagd. Hoe makkelijker mensen ergens fan van worden, hoe aantrekkelijker het voor bedrijven is om een Facebookpagina te hebben.

Top-down reclamewetten versus bottom-up klikgedrag
Die redenering lijkt rechtstreeks voort te komen uit klassieke reclamewetten. In een advertentie hoeft taal immers niet noodzakelijkerwijs te corresponderen met de waarheid. Met deze insteek gaat Facebook akkoord met een terugkeer naar oude reclamestrategieën: het manipuleren van klikgedrag door middel van taal.
Dat terwijl het gedrag van mensen op sociale netwerken juist werkt op basis van een impuls die van binnenuit komt. Zelfbewust gedrag dat voortkomt uit iemands identiteit en werkelijk bestaande gevoelens en wensen.

Wat vind ik leuk?
De huidige redenering van Facebook gaat direct in tegen dit nieuwe paradigma. Door een simpele ‘Vind ik leuk’ actie word ik ongemerkt fan van een merk, zonder dat ik ook maar enige intentie heb om me actief aan dat merk te gaan verbinden. Daarmee is dus de vraag: hoe waardevol is het aantal fans, of in dit geval ‘het aantal mensen die dit leuk vinden’ nog, als de helft van de gebruikers zich niet bewust is van wat hij of zij nou precies leuk vindt?

Verspreid het woord:

Ik hou van dialoog!