Selfie: Vriendschap

Sinds twee weken begin ik mijn dag met het schrijven van een selfie. Ik doe dat aan de hand van een onalledaagse vraag, de ‘vraag van de dag’. Lees hier mijn antwoord op de vraag van 17 februari 2017: 

Welke vriendschappen uit je jeugd hebben een onuitwisbare indruk op je gemaakt?

In een bepaalde fase van je jeugd heeft vriendschap een beetje de functie van wat wij, volwassen, een relatie noemen. Bij mij was dat zo tenminste. Ik heb het dan over ‘beste vriendinnetjes’. Dat wat meisjes tegenwoordig BFF noemen, Best Friends Forever. En net als met ‘vriendjes’, en in tegenstelling tot wat die tweede F impliceert, heb ik er daar meerdere van gehad. Ik was, op het gebied van beste vriendinnetjes, wat je noemt serieel monogaam.

Als je de seks even wegdenkt hadden die vriendschappen zo’n beetje alle ingrediënten in zich van een relatie. Hoog bovenaan deze lijst staat uiteraard: elkaar elke godganse dag zien. Of in elk geval toch wel zo’n drie à vier dagen per week. Eigenlijk gewoon wanneer het maar kon. Ik denk dat ik in mijn BFF vriendschappen echt wel een beetje verslaafd was aan die ander.

Een ander vast element was de emotionele intimiteit binnen zo’n vriendschap. Ik en mijn beste vriendinnetjes vertelden elkaar echt alles. Voor mij was dat althans wel een randvoorwaarde. Ik ben eigenlijk, come to think of it, nooit zo ‘hands on’ geweest, en ik hield als kind al van eindeloos lullen.

De derde belangrijke factor van zo’n BFF vriendschap is de exclusiviteit ervan. Dat klinkt misschien een beetje raar, gezien het feit dat dit over platonische same sexe vriendschap gaat. Maar een zekere trouw was onmiskenbaar aanwezig. Je kon op geen enkele manier twee beste vriendinnetjes hebben. Onmogelijk.

Net als met het krijgen van verkering, of het iemand verklaren van je liefde, verklaarde ik en mijn BFF’s elkaar op zeker moment ook vrij officieus tot elkaars beste vriendinnen. Je sprak dat als het ware met elkaar af. Ook al was het al superduidelijk door alle voorgenoemde elementen. Er was altijd een keer een moment in zo’n vriendschap dat de een een beetje verlegen aan de ander vroeg: “Wil je mijn beste vriendin zijn?”

Soms heb je weleens een tijdje verkering met iemand waarvan je het gevoel hebt: He’s so out of my league. Ook dat heb ik met een van mijn BFF’s meegemaakt. Dit meisje – J. -zat op een andere school in Franeker, de plaats waar ik ben geboren en getogen. Die school stond sowieso al bekend om het hoge gehalte ‘coole kids’. En daar kwam bij dat het meisjesteam van die school altijd kampioen werd met het jaarlijkse slagbaltoernooi in Franeker. Nou, op deze school zat J. dus. Daarnaast had ze prachtig krullend lang blond haar en droeg ze altijd ongelooflijk leuke kleren. Ook had ze al een vriendje, op 12-jarige leeftijd, met, uiteraard de knapste jongen van heel Friesland. Verder deed ze ook altijd mee aan de plaatselijke buurt playbackshow, die ze dan met vlag en wimpel won. En dit meisje wilde vrienden zijn met mij. Met mij! Beste vrienden.

Totdat ik niet meer haar beste vriendin was. Want, net als met verkering en relaties kan een BFF vriendschap ook “uitgaan”. Vaak komt dit doordat er een andere potentiële BFF in het spel is gekomen. Wat hier ook het geval was. Maar ik sluit ook niet uit dat deze break up iets te maken had met het feit dat ik en mijn ouders

Friesland gingen verlaten, om in Gelderland te gaan wonen. Vermoedelijk wilde J. alvast een nieuwe beste vriendin regelen, voor als ik weg zou zijn.

Overigens gaan BFF break ups vaak niet zo abrupt voorbij als bij het uitgaan van verkering. Meisjes kunnen onbedoeld behoorlijk wreed zijn op die leeftijd. Zo heb ik het meegemaakt dat ik op zeer graduele wijze uit de binnenste cirkel van een van mijn HAVO vriendinnetjes werd verstoten. Door bijvoorbeeld helemaal geen aandacht aan mij te besteden als ik tijdens de pauze in de kring kwam staan waar zij in stond. En op zeker moment door zelfs heel subtiel voor mij te gaan staan, waardoor ik als het ware letterlijk geen deel meer uitmaakte van die cirkel.

Dat terwijl zij zo belangrijk voor me was geweest, in de periode dat ik net was verhuisd naar Huissen. Ze woonde namelijk een straat verder én zat bij mij in de klas, op de HAVO waar we naartoe gingen. Vanaf de dag dat we elkaar via school leerde kennen had ze het tot haar persoonlijke missie om mij zo snel mogelijk in te laten burgeren. Dat is ook typisch voor jeugdige vriendschappen, net als bij het krijgen van verkering: van de ene op de andere dag kun je super hecht zijn met elkaar.

De oorzaak van de verwijdering was gelegen in het feit dat ik bevriend was geraakt met een ander meisje – M. – die wij als HAVO BFF’s, samen met nog wat meiden, allemaal collectief stom vonden. Van een afstandje hoor, het was compleet gebaseerd op vooroordelen. Ik had M. in een andere context dan school beter leren kennen (namelijk: op tennisles) en was haar heel erg leuk gaan vinden en me parallel daaraan heel erg gaan schamen over mijn eerdere oordelen. Het mooie van haar was dat ik dat allemaal tegen haar kon vertellen: die eerdere oordelen, maar ook dat ik fout had gezeten. En zij accepteerde mij, compleet. Met eerdere oordelen en al. Zij werd mijn eerste BFF die tot op de dag van vandaag niet is weggegaan. Ook al noemen we elkaar niet meer elkaars beste vriendin. (want ja, dat doe je nu eenmaal niet, op onze leeftijd.)

Een van mijn bijzondere vriendschappen, hoewel geen typische BFF, speelde zich ook af in Friesland, met S. In de laatste twee jaar dat ik er woonde en ten tijde van mijn out of my league vriendschap. 

S. was twee jaar ouder en alleen dat al maakte de vriendschap tot iets uitzonderlijks en magisch voor mij. Mijn eigen zus was namelijk ook twee jaar ouder dan ik, dus het lag veel meer voor de hand dat S. met mijn zus zou willen omgaan. Maar ze koos mij! En ze nam mij heel erg serieus, wat mijn ego enorm streelde. Ik kan me nog herinneren dat ze me een keer zei: “Jij kan zo goed verwoorden wat je allemaal voelt. Dat vind ik echt heel knap.” Woah!

S. kende J. ook goed en ging ook wel eens met haar om. Op een dag vertrouwde S. mij toe dat ze verliefd was op J. Wat dus gelijk ook een coming out was, want, zo vertelde ze erbij, dit was niet de eerste keer dat ze verliefd werd op een meisje. Het was dus vrijwel zeker dat ze, jawel, van de verkeerde kant was. Zoals we dat toen noemden. En dat durfde ze te delen met mij! Een dertienjarig mokkel. Ik was zeer vereerd.

Ik kan me nog herinneren dat ik een keer erg verdrietig was over J. en haar overstap naar een andere BFF, nog voordat ik naar Gelderland was verhuisd, en dat iemand tegen me zei: “Uit het oog, uit het hart.” Toen troostte ik mezelf met die gedachte, en geloofde ik in die stelling. Dat doe ik nu niet meer.

Veel van mijn huidige vriendschappen gaan al meer dan twintig jaar mee. Met de één heb ik eens in de drie jaar contact, al dan niet virtueel. Met de ander is dat eens per jaar. Met sommigen wat regelmatiger. Wat deze contacten kenmerkt heeft dus niks te maken met kwantiteit of nabijheid. Of welke randvoorwaarden van de BFF vriendschap dan ook. De essentie ervan is dat je op een bepaald moment in elkaars hart zit en er gewoon niet meer uitgaat. Je bent als het ware zelfgekozen familie van elkaar geworden. Er is een onbenoembare band die niet weggaat.

Met M. bijvoorbeeld heb ik nog steeds contact, sinds mijn zestiende. Soms zien we elkaar wel meer dan een jaar niet, maar altijd als we elkaar zien zijn we direct op ons gemak. En pikken we het contact op alsof we elkaar de week ervoor nog hebben gezien. Hetzelfde heb ik met een andere M., die ik al ken sinds mijn 19e. We zien elkaar soms eens in de twee maanden, soms eens in de twee weken. En al twintig jaar blijven we ons verbazen over hoe onze ontwikkeling gelijk op lijkt te gaan met elkaar. Nooit hebben we het idee gehad dat we elkaar even niet begrepen in waar we mee bezig zijn. Blijkbaar zijn we door iets essentieels wat we gemeen hebben met elkaar verbonden.

Ook duiken er sinds een paar jaar weer mensen uit mijn verleden op met wie er een hernieuwde vriendschap ontstaat. Het gevoel wat daarin overheerst is: we zijn helemaal niks veranderd. Hooguit wat verstandiger geworden. En veel minder wreed.

Doe je mee met mijn ochtendritueel? Schrijf je dan hier in en ontvang elke werkdag stipt om 7:00 uur  de ‘vraag van de dag’.

Verspreid het woord:

Ik hou van dialoog!