Selfie: Geluk

selfie

Schilderij: Island of Hapiness door Kuniyoshi

Sinds twee weken begin ik mijn dag met het schrijven van een selfie. Ik doe dat aan de hand van een onalledaagse vraag, de ‘vraag van de dag’. Lees hier mijn antwoord op de vraag van 16 februari 2017: 

Hoe streef je naar geluk?

 Ja, kom, ik dacht, even een makkelijke vraag tussendoor hoor…

*schraapt keel*

Misschien maar eens beginnen met de vraag, wat is geluk eigenlijk en wat is het niet? Ja, heel flauw misschien. Maar Socrates deed het ook zo, en die heeft zich er aardig onsterfelijk mee gemaakt. Dus.

Ten eerste hebben we volgens mij allemaal een beetje de neiging om geluk te definiëren als de afwezigheid van, jawel, ongeluk. Soms denk ik weleens dat ik drukker ben met het vermijden van ongeluk, dan dat ik streef naar geluk. En wat dat dan is, ongeluk? Dat hoef ik denk ik niet uit te spellen. Sowieso alles waar ongemak en pijn bij komt kijken. De tandarts. Liefdesgedoe. Stom werk. K*tweer. Huilende kinderen middenin de nacht. Dood. Verderf. Het Kapsel van Wilders.

Maar ongeluk kan ook schuilen in alles wat er NIET is. En wat we juist wel willen. Of denken te willen. Meer geld. Meer vrienden. Een betere geliefde. Of als we die niet hebben: een geliefde. Vrede op aarde. GroenLinks aan de macht, samen met De Partij voor de Dieren en D66.

Veel van mijn aandacht gaat dus uit naar het vermijden van vervelende gevoelens en het proberen te creeëren van fijne ervaringen. Dat gaat me, zoals te verwachten, soms goed, maar net zo vaak ook heel slecht af.

Het gaat me heel goed af wanneer ik via een Grouponbon voor 16 euro een hele dag de sauna in kan, om me daar onder het genot van bitterballen en in goed gezelschap helemaal suf te welnessen. Of wanneer ik na een dag superproductief aan het werk te zijn geweest thuiskom, en dan kan aanschuiven omdat een van mijn huisgenoten heeft gekookt. Of wanneer ik een leuk appje van een of andere leuke man ontvang. Of wanneer mijn haar goed zit.

Wat minder soepel gaat het wanneer er dingen om me heen gebeuren waar ik geen invloed op heb, maar die me wel raken. Wanneer ik een leuke man een appje heb gestuurd en hij niet binnen 48 uur reageert, bijvoorbeeld. Of wanneer ik op vrijdagavond thuiskom en enorm veel zin heb om even stoom af te blazen en er behalve ikzelf helemaal niemand thuis blijkt te zijn. Wanneer ik met 39 graden koorts in bed lig, terwijl ik net op die dag eigenlijk naar de sauna had willen gaan met een Grouponbon. Of wanneer mijn haar slecht zit.

Zo bekeken denk ik dat we met z’n allen wel kunnen vaststellen dat geluk niet schuilt in wat wel of niet is. Maar dat het veel meer gaat over een zekere manier van zijn met de dingen, zoals ze zijn. Een manier van je verhouden tot alles. Tot de mensen om je heen. De politieke situatie in je land en de wereld. Het weer. En het kapsel van Wilders.

Ik ben me ervan bewust dat ik niet de eerste en laatste ben met dit inzicht. De Boeddha was me voor en met hem vele andere spirituele figuren die vanwege hun charisma en verbale vermogens in de geschiedenisboeken terecht zijn gekomen. De essentie van al die wijsheid is volgens mij een onderscheid kunnen maken tussen dat waar je geen invloed op hebt en dat wat je wel kunt veranderen. Overgave aan wat je niet kunt veranderen kan enorm veel schelen in de hoeveelheid leed die het veroorzaakt. De Boeddha had het ook wel over een eerste en tweede pijl. Zenboeddhist Tom Hannes, die ik vorige jaar voor Bodhitv interviewde, formuleert dat zo:

Volgens de Boeddha ervaar je als mens twee soorten pijn wanneer je door een pijl wordt geraakt. De eerste is fysiek, zo van: au, dat doet pijn! De tweede pijl gaat over je reactie op die pijn: woehaa, iemand heeft mij geprobeerd te raken! Vooral die tweede pijn kan met de leer van de Boeddha worden weggenomen, of op zijn minst beter worden bekeken zodat het minder macht over ons krijgt.”

Die leer van de boeddha is misschien ietsjes te omvangrijk om hier toe te lichten. Wat ik ervan heb begrepen – tijdens mijn jarenlange werk voor de Boeddhistische Omroep en de verschillende ervaringen met meditatie – is het in een notendop: wees je gewaar van je gedachten en emoties, probeer rust te vinden temidden van al je emoties en verlangens, in plaats van er als een dolle achteraan te hollen en wees zo lief voor jezelf en voor anderen als je kunt.

Maar je hoeft geen boeddhist te zijn om dit principe te snappen.
Zo schreef Anita Schothorst-De Rooij, een van de selfieschrijvers mij vanochtend:

Mijn streven is om al deze eerdergenoemde zaken na te leven, en je begrijpt het al, dat gaat niet altijd, en daardoor ben ik af en toe eens verdrietig. En dat geeft niet, want ook dat is geluk, geluk dat je emoties hebt…verdriet, boosheid, liefde, teleurstelling…het laat je allemaal weten dat je leeft…en dat is pas geluk.

Dus ik ben gelukkig.”

De meest succesvolle manier om naar geluk te streven is misschien wel door vooral NIET te streven naar geluk. Of zoals Esther van Weegen, een andere selfieschrijver, het zei:

“Ik streef naar geluk door zo weinig mogelijk te doen. Door alle shit eraf te pellen en te zijn met wat er overblijft.”

Doe je mee met mijn ochtendritueel? Schrijf je dan hier in en ontvang elke werkdag stipt om 7:00 uur  de ‘vraag van de dag’.

Verspreid het woord:

Ik hou van dialoog!