iThink different, therefore iAm

President Obama die op de officiële White House blog verklaart dat de wereld een visionair heeft verloren. Een hele uitzending van DWDD gewijd aan het overlijden van Steve Jobs. Facebook topman Mark Zuckerberg, die Jobs een mentor en vriend noemt op zijn facebookpagina. Tech-blog Boing Boing , die haar homepage voor de gelegenheid omtovert in een old skool Mac OS interface. En natuurlijk de vele shares, comments en likes op de sociale netwerken.

Toch was er iets dat meer in het oog sprong dan deze massahysterie zelf. Nog merkwaardiger was de meta-massahysterie die met het overlijden van Jobs gepaard ging. Voor Apple-liefhebbers en andere tech-nerds was ‘hun Steve’ een man ‘die de wereld heeft veranderd’. Maar voor vele anderen was hij niks meer dan een slimme zakenman en CEO van een machtig bedrijf. Deze tegenstelling zorgde, naast de reacties op zijn dood, ook voor veel reacties op de reacties van zijn dood. Of zoals een vriend van mij het op facebook formuleerde:

“Waarom is hij ineens de held? Dat ze in China voor een hongerloon iPhones maken en dat Apple meer dan de helft winst maakt, wordt onze held in dank afgenomen. Ironisch genoeg lijkt zijn dood nu eerder op een reclame-campagne voor de nieuwe iPhone 4s…”

iDentificatie
Ik kan me deze reactie goed voorstellen, maar niet om de redenen die deze vriend en anderen in gedachten hadden. Deze redenen zijn namelijk gerelateerd aan het object van de verering en dat is een vergissing. Massaverering wringt altijd een beetje, ongeacht het object van verering. Wanneer ik iemand verafgood, dan zegt dat vooral iets over mijzelf. Mijn idool representeert immers alleen maar iets. Hij staat symbool voor bepaalde normen en waarden, voor een bepaalde smaak, een levensgevoel, een emotie, of voor een bepaald wereldbeeld waarmee ik, de bewonderaar, mij identificeer.

Homepage BoingBoing

De Homepgae van Boing Boin op 6 oktober 2011

iLove
Iemand die Steve Jobs verafgoodt houdt niet alleen maar van Apple producten. Een Apple-fanaat ervaart een bepaald sentiment bij technologie. De iMac, de iPad en de iPhone zijn niet zomaar apparaten. Het zijn extensies van menselijke vaardigheden en creativiteit. Het apparaat dat deze creativiteit faciliteert krijgt dus emotionele eigenschappen toegedicht. Een mens en zijn Apple zijn een beetje als twee nieuwe geliefden: “Wow, dit apparaat is lief voor mij, het ziet er mooi uit, het is toegankelijk en het laat me nooit in de steek.” Zo schrijft beroepsblogger Ernst-Jan Pfauth in zijn Ode aan Steve over zijn eerste iBook:

“Ik kocht het ding om emotionele redenen, om het design, om wat het uitstraalde: Ik ga het maken.”
Heeft Ernst-Jan het gemaakt omdat hij een Apple kocht? Door de emoties die kleven aan zijn succes voelt dat voor hem vast een beetje zo. Maar Ernst-Jan heeft het gemaakt dankzij een talent, een bepaald karakter, ambitie en de omstandigheden waarin deze dingen elkaar konden versterken. Dat wij het uberhaupt kunnen maken vanwege een computer heeft maar 1 reden: de meeste dingen die we tegenwoordig doen komen tot stand met zo’n ding. Talent komt niet vaker tot uiting dankzij de technologie. Onze wereld IS technologisch, dus is dat het gebied waarop we ons talent ontwikkelen.

iDo
Ernst-Jan is dus niet de enige. We identificeren ons allemaal met technologie. En het staat vast dat de wereld er anders uitziet nu we allemaal een computer hebben en een smartphone. Maar Jobs is geen bovenmenselijke God, die de wereld van buitenaf eens goed bekeek en dacht: dit moet helemaal anders. Zijn intelligentie was, net zoals bij iedereen, ingebed in de tijdsgeest en de technologische ontwikkelingen van toen. Zijn ‘uitvinding’ was een uiterst scherpe reactie op wat men daarvoor al tot stand had gebracht. Maar zijn oogstrelende Macintosh had nooit een succes kunnen worden als de wereld er niet klaar voor was geweest. Als wij mensen geen ‘ja’ hadden gezegd, tegen een huwelijk met een computer.

Verspreid het woord:

Er zijn 5 reacties

  1. Emma

    Alhoewel ik mij op dit moment niet kan voorstellen dat ik een andere computer of telefoon heb of zal gaan hebben dan een Apple, noem ik mij geen Apple aanbidder. Ik kan me best voorstellen dat je liever een computer hebt die op windows draait. (Niet goed genoeg om er ook daadwerkelijk 1 te kopen)
    Maar toch wil ik 1 ding zeggen. Grafische interface. Als Apple het niet had bedacht was er vast een ander bedrijf geweest die dat had gedaan, maar als dat niet hét ding is wat het gezicht van computertechnologie (letterlijk) veranderde weet ik het ook niet meer.
    En ook, Apple is misschien juist een ster in ervoor zorgen dat je je met je technologie identificeert. Ik heb nooit zoiets als liefde voor mijn Samsung of Nokia gevoeld, of voor mijn Logitech mp3 spelertje. Maar als ik mijn iPhone niet meer zou hebben zou ik ‘m toch wel echt Missen. Met een hoofdletter.

  2. Davy

    Kitty,

    Ik vind je stukje leuk, maar ik denk dat de ‘verafgoding’ van Apple pas sinds het begin van het vorige millennium echt deze vormen heeft aangenomen. Steve Jobs is voor mijn gevoel vooral een geslepen ‘sales’ en ‘marketing’ man. Hij voelt feilloos aan ‘what people want next’. Hij heeft een aantal bedrijven succesvol opgezet en vervolgens vanwege zijn excentrieke manier van communiceren weer verlaten.

    Zoals ik zal eerder zei, de verafgoding en identificatie met Apple producten is volgens mij vooral bij iets van de laatste paar jaren. Apple heeft het voor elkaar gespeeld om de producten die ze op de markt zetten te doen lijken alsof ze het summum zijn. Toen de eerste iPhone op de markt kwam was het een mokerslag voor marktleiders zoals Nokia, Sony, etc. Een tot dan toe mp3 spelers en computer makende eigenwijs bedrijfje uit Silicon Valley liet de omzet van die bedrijven flink kelderen. Elk bedrijf (en elke persoon in de tegenwoordige tijd) wil wel een Apple zijn. Het gevoel van ‘David and Goliath’, dat spreekt iedereen aan. De producten van Apple horen bij de egoïstische en overgesocialiseerde (facebook, hyves, twitter) samenleving die momenteel de toon zet, iets wat ik zelfs als 30+’er soms moeilijk vind.

    Vandaar volgens mij ook dat de strijd tussen Apple en Non-Apple liefhebbers zijn beste tijd wel heeft gehad. In de jaren 60 had je de Beatles (die op Apple records hun zaken uitbrachten) en de Stones. Nu heb je Apple vs. Microsoft/Android/etc. De Apple mensen zijn de nozems, de Microsoft mensen de keurige burgers. Volgens mij is dat meer iets van een generatie. Toen ik in 1997 een g3 laptop kocht voor school was ik de enige. Als ik nu een iPad koop ben ik een kuddedier.

    Apple is een miljardenbedrijf geworden en is simpelweg (?!) vooruitstrevend wat betreft innovatie. Ze zijn de beste jongetjes van de klas wat betreft IT. Door het strikt hanteren van een strategie die zowel het fysieke product en wat je er daarna verder mee kunt (apps, muziek, boeken, etc.) te koppelen, houd je de klanten (en dus sowieso de fans) binnen de deur. Als Neelie Smit Kroes er nog zat, zou daar vast op termijn wel iets mee gaan gebeuren.

    Ik steek nog wat kaarsjes op voor Steve.

  3. Kitty

    Dank voor de reacties, Emma en Davy.

    Wat ik in dit stukje vooral heb geprobeerd uit te drukken heeft eigenlijk niet zoveel met Apple an sich, of met Steve Jobs te maken. Het is meer een zoektocht naar een verklaring van fenomeen dat de dood van ‘iemand als Steve Jobs’ teweeg brengt wat we afgelopen week hebben gezien.

    Zoals ik het zie heeft het alles te maken met hoe diep ‘het apparaat computer’ (Apple of PC) ingrijpt in ons leven. Er is geen ander apparaat, voor zover ik dat overzie, waarbij het gegeven ‘design’ en ‘gebruikersgemak’ zo’n grote rol speelt in hoe mensen over dat product denken. Welke status ze er aan toekennen. Het woord product is eigenlijk niet eens meer op zijn plaats. Het gaat eerder richting zoiets als een ‘huis’.

    Dat mensen zo’n transformerende invloed toekennen aan de manier waarop een product is gemaakt en vormgegeven, dat zegt iets over het belang van zo’n ding in ons leven, en ook over de invloed die we toekennen aan een apparaat. Waarbij ik me afvraag of we het apparaat zelf soms niet te veel credits geven. Tenslotte zijn onze eigen hersenen, intuïties, onze toewijding en spontane creatieve ingevingen nog altijd de killer apps.

  4. Emma

    Waarom dit een grote invloed op de wereld heeft? Omdat we door die korte internet lijntjes en door het charisma van deze meneer denken dat we hem kenden.

Ik hou van dialoog!